تحلیل ها و اندیشه های اقتصادی

تحلیل ها و اندیشه های اقتصادی

تحلیل اثر مخارج یارانه‌ای بر ناترازی بودجه دولت، با تاکید بر ابزارهای سیاست مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصادسنجی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی سیستم‌های اقتصادی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
چکیده
ناترازی بودجه در دهه‌های اخیر به چالش اقتصادی بسیاری از کشورها تبدیل شده است. اگرچه برخی پژوهش‌ها به آثار توزیعی و رفاهی سیاست مالی و یارانه‌ها پرداخته‌اند، اما به اندازه کافی بر پیامدهای مالی و کسری بودجه تأکید نداشته‌اند. این مطالعه به بررسی تأثیر تکانه‌های مخارج یارانه‌ای و ابزارهای سیاست مالی بر ناترازی بودجه دولت در ایران طی بازه زمانی ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۱ می‌پردازد. برای این‌منظور از رهیافت خودرگرسیون برداری و توابع کنش-واکنش استفاده شد. نتایج نشان داد که تکانه‌ وارده به مخارج یارانه‌ای دولت در کوتاه‌مدت واکنش مثبتی در ناترازی بودجه ایجاد می‌کند؛ اما این اثر در بلندمدت به‌تدریج میرا می‌شود. خروجی توابع واکنش آنی، در تبیین تاثیرتکانه‌های متغیرهای اندازه دولت و درآمدهای مالیاتی به‌عنوان ابزارهای سیاست مالی و همچنین رانت نفت‌ به عنوان متغیرکنترلی بر ناترازی بودجه، موید آن بوده است که واکنش ناترازی بودجه به تکانه مثبت اندازه دولت و رانت نفت مثبت بوده است؛ در حالی که تکانه وارد شده از جانب درآمد مالیاتی، تا دوره سوم اثری مثبت بر ناترازی بودجه دولت داشته و سپس در ادامه اثری منفی بر ناترازی بودجه با خود به‌همراه دارد. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر، تقویت پایه‌های درآمدی پایدار و بازنگری در نظام یارانه‌ای، نقش اساسی در ارتقای پایداری مالی دولت و کاهش ناترازی بودجه ایفا می‌کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of the Effect of Subsidy Expenditures on Government Budget Imbalance, with Emphasis on Fiscal Policy Instruments

نویسندگان English

Ahmadreza Ahmadi 1
Fazel Niasti 2
1 Ph.D. Student in Econometrics, Faculty of Economics, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran,.
2 M.A. Student in System Science in Economics, Faculty of Political Science and Economics, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran,.
چکیده English

In recent decades, budget imbalance has become a significant economic challenge for many countries. Although some studies have examined the distributive and welfare effects of fiscal policy and subsidies, they have not sufficiently emphasized the financial consequences and budget deficits. This study investigates the impact of shocks to subsidy expenditures and fiscal policy instruments on the government budget imbalance in Iran during the period 1980 to 2022. For this purpose, the vector autoregressive (VAR) approach and impulse response functions were employed. The results indicate that a shock to government subsidy expenditures generates a positive response in budget imbalance in the short run; however, this effect gradually diminishes in the long run. The impulse response functions, which explain the effects of shocks to variables such as government size and tax revenues as fiscal policy tools, as well as oil rent as a control variable, on budget imbalance, confirm that the response of budget imbalance to a positive shock in government size and oil rent is positive. In contrast, a shock from tax revenues initially has a positive effect on the government budget imbalance up to the third period, but subsequently, its effect turns negative. Based on the findings of this study, strengthening sustainable revenue bases and revising the subsidy system play a crucial role in enhancing fiscal sustainability and reducing budget imbalance for the government.

کلیدواژه‌ها English

Subsidy
Government Budget Imbalance
Fiscal Policy
VAR
Iran
دوره 1، شماره 4
زمستان 1403
صفحه 143-183

  • تاریخ دریافت 06 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 03 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1404